Er komt geen algemeen verbod op houtkachels. Staatssecretaris Van Veldhoven schrijft aan de Tweede Kamer dat ze zich wel wil inzetten om de belangrijkste gezondheidseffecten te beperken. Zo wil ze sneller strengere eisen gaan stellen aan de uitstoot van schadelijke stoffen en mensen met zo’n kachel waarschuwen als het ongeschikt weer is om te stoken.

De helft van de mensen zegt wel eens last te hebben van houtkachels, open haarden en vuurkorven, vooral mensen met luchtwegproblemen zoals astma. Tien procent van de bevolking wil een stookverbod, maar de helft van de Nederlanders staat juist positief tegenover het stoken van hout. Zij associëren het vaak met gezelligheid.

“Deze cijfers maken duidelijk dat het een onderwerp is met veel verschillende standpunten en geen pasklare oplossingen”, schrijft Van Veldhoven. Ze wil in ieder geval de uitstoot van schadelijke stoffen, met name fijnstof, zo veel mogelijk beperken.

Over drie jaar zouden er sowieso strengere Europese regels gaan gelden voor houtkachels. Ze moeten een veel hoger rendement krijgen (minimaal 75 procent) en mogen nog maar 40 milligram fijnstof per kubieke meter uitstoten. Van Veldhoven wil de invoering van die strengere eisen nu naar voren halen: per 1 januari 2020 mogen er alleen nog maar kachels worden verkocht die aan de nieuwe normen voldoen.

De staatssecretaris wil op die manier ook voorkomen dat fabrikanten de komende jaren massaal ouderwetse kachels op de Nederlandse markt dumpen. Ze wijst erop dat Duitsland en België het beleid rond houtkachels al een tijdje geleden aangescherpt hebben.

Mensen met een houtkachel moeten beter voorgelicht worden over de beste manier van stoken. Niet iedereen is zich er voldoende van bewust dat de rook overlast en gezondheidsproblemen kan opleveren, schrijft Van Veldhoven. Het gebruikte hout moet goed droog zijn en de kachel moet niet worden aangestoken als de luchtkwaliteit al slecht is of bij windstil weer. Dan blijft de rook te veel hangen.

Sms-je

Het KNMI en het RIVM zijn daarom bezig met het vormgeven van een ‘stookalert’. Stokers kunnen dan een berichtje krijgen, bijvoorbeeld een sms-je, als de weersomstandigheden ongunstig zijn. Volgens Van Veldhoven kan het systeem volgende winter operationeel zijn.

Aanpak van de overlast is vooral een zaak van de gemeenten, vindt de staatssecretaris. Die kunnen iemand een stookverbod opleggen, maar hebben vaak moeite om te bepalen of er daadwerkelijk sprake is van hinderlijke rook. Daarom heeft Van Veldhoven TNO opdracht gegeven om een systeem te ontwikkelen, dat gemeenten kunnen gebruiken om metingen uit te voeren in de rook uit een schoorsteen.