In gemeenten met wijkteams worden meer mensen doorverwezen naar duurdere Wmo-zorg dan in gemeenten zonder wijkteams. Dat concludeert het Centraal Planbureau in een rapport. De wijkteams waren in 2015 juist opgezet om de zorg goedkoper te maken, waardoor fors kon worden bezuinigd op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Wijkteams zijn opgericht om snel vast te stellen wat voor zorg er nodig is. Het kan dan gaan om mensen die zichzelf niet meer kunnen redden, om gezinnen die jeugdzorg nodig hebben, maar ook om mensen met schulden.

Het is de bedoeling dat de teams een groot deel van de zorg opvangen, waardoor doorverwijzen naar dure zorg niet nodig is. In de teams werken allerlei zorgaanbieders samen, zoals schuldhulpverleners en mensen in de ouderenzorg.

Doorverwijzen niet per se slecht

In zowel de gemeenten zonder als met wijkteams is het aantal doorverwijzingen naar dure zorg sinds 2015 toegenomen, maar in gemeenten met wijkteams kwam daar nog eens 14 procent extra bij.

Driekwart van de gemeenten heeft wijkteams. Vooral in gemeenten waar de teams deels bestaan uit mensen die in dienst zijn van een zorgaanbieder, nam de doorverwijzing naar professionele zorg toe. Dat hoeft overigens niet per se slecht te zijn, zegt het CPB.

Beter op de hoogte

“Het kan zijn dat ze beter op de hoogte zijn van het zorgaanbod en meer betrokken zijn”, zegt onderzoeker Wouter Vermeulen van het Centraal Planbureau. “Maar wat ook kan, is dat de financiële prikkel voor aanbieders anders is dan voor gemeenteambtenaren.” In gemeenten zonder wijkteams gaan Wmo-consulenten van de gemeente namelijk over het doorverwijzen.

Volgens Vermeulen hoeft duurdere zorg dus niet te betekenen dat er slechter wordt gewerkt. “Maar wat wij zien is dat het doel van de wijkteams, namelijk afschaling van de zorg, niet wordt gehaald. Het zou ook nog kunnen dat door de inzet nu grotere problemen op de lange termijn worden voorkomen. Wellicht kunnen mensen langer thuis blijven wonen of minder snel in ernstige problemen raken.”

Het CPB doet geen uitspraken over de vraag of het een probleem is dat de zorg duurder wordt door de wijkteams. Vermeulen: “De gemeenten moeten daar uiteindelijk over beslissen.”

Eerder maakten we deze video over de inzet van wijkteams: