Hij heet ‘LBD40’, was tot voor kort volslagen onbekend bij de meeste Fransen, maar is nu de inzet van een fel debat. Het omstreden wapen LBD40 wordt onder meer ingezet bij confrontaties met gele hesjes.

Bij demonstraties van die beweging komt het vaak tot geweld. De politie schiet dan rubberen kogels af met een LBD40-geweer. Daarbij zouden al tientallen gewonden zijn gevallen. De Franse ombudsman heeft nu gevraagd om de LBD40 in de kast te zetten, maar daar lijkt het vooralsnog niet van te komen.

Wat is er aan de hand met het wapen? Zijn ze echt zo gevaarlijk, en waarom worden ze überhaupt ingezet? Vijf vragen en antwoorden.

Wat zijn dit precies voor rubberen kogels?

De Franse politie werkt bij demonstraties van gele hesjes onder meer met zogeheten LBD40-geweren. LBD staat voor ‘Lanceur de Balles de Défense’: hij schiet ‘ballen’ af, ter zelfverdediging.

De afgevuurde rubberen projectielen hebben een diameter van ongeveer vier centimeter. De LBD40 is sinds kort de opvolger van het ‘flash ball’-geweer dat nu soms ook nog wordt gebruikt. De LBD40 is exacter dan zijn voorganger en de projectielen hebben een langer bereik.

Waarom worden ze ingezet?

De wapens zijn bedoeld voor zelfverdediging, als agenten worden aangevallen. Politiemensen treden bij confrontaties op met deze geweren en met traangas, omdat dat niet-dodelijke wapens zijn. Wel kunnen aanvallers ermee worden teruggedrongen en menigtes uit elkaar worden gedreven – zonder dat er slachtoffers vallen, is de bedoeling.

Waarom is er nu in Frankrijk verzet tegen?

Op sociale media werden de afgelopen weken volop bloedige foto’s gedeeld van demonstranten die zwaargewond zouden zijn geraakt door rubberen kogels.

De overheid geeft er geen cijfers over. Franse media gingen daarom op onderzoek uit en constateerden dat sinds half november 40 tot 70 betogers gewond raakten door het gebruik van de LBD40. Zo’n 14 mensen zouden er zelfs een oog door zijn kwijtgeraakt.

Critici zeggen dat de rubberen kogels mensen zwaar kunnen verwonden en kunnen verminken. De LBD40 zou onnauwkeurig zijn en vaak op een onjuiste manier worden gebruikt.

Wat zegt de overheid?

De Franse regering zegt dat de rubberen kogels, net als traangas, bedoeld zijn voor zelfverdediging. Wel gelden er strenge regels voor het gebruik. Er mag bijvoorbeeld alleen op romp en ledematen worden gemikt. Ook mag niet van te dichtbij worden geschoten.

In verband met de ophef hebben agenten in heel Frankrijk deze week nogmaals de instructies ontvangen over hoe de LBD40 gebruikt moet worden.

Kan er niet gewoon gestopt worden met het wapen?

De Franse ombudsman, Jacques Toubon, heeft daar om gevraagd. Het wapen zou te gevaarlijk zijn. Maar volgens de overheid en politiemensen kleven aan een verbod grote risico’s. Agenten zouden zich dan niet meer voldoende kunnen verdedigen.

Het alternatief zou zijn dat ze “in gevecht gaan” om zich te verdedigen of in het uiterste geval met scherp zouden schieten. “Vergeet niet dat agenten worden aangevallen met ijzeren staven en honkbalknuppels”, zei minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner.