De brexit komt te vroeg voor kleine en middelgrote bedrijven in Europa. Ze zijn er nog niet klaar voor en in België wordt zelfs gepleit voor uitstel. “Elke extra maand is een maand extra voorbereidingstijd”, zegt brexit-specialist van de Antwerpse haven Wim Dillen. Ook kleine ondernemingen in Frankrijk willen extra tijd om zich voor te bereiden op een brexit zonder afspraken.

Voor grote bedrijven zijn de problemen te overzien: zij handelen al jaren met partners buiten de EU. Voor kleine bedrijven is dit nieuw. “Het is nu alle hens aan dek voor kleine en middelgrote bedrijven”, aldus Dillen. “Ze schrikken nu wakker, maar er is niet veel tijd meer.” Gisteren bleek dat een deal tussen de EU en Groot-Brittannië nog lang niet in zicht is.

Vanuit de achtste verdieping van het Havenhuis heeft Dillen letterlijk en figuurlijk zicht op de voorbereidingen voor de brexit in de Antwerpse haven. Het Havenhuis ligt op de grens tussen het centrum van Antwerpen en de industriehaven. Rechts van hem liggen de grote logistieke havenbedrijven; zij zijn klaar voor zover mogelijk is. De kleinere en middelgrote bedrijven zullen echter voor problemen zorgen, omdat zij nooit eerder met landen buiten de Europese Unie hebben gehandeld. Voor zogenaamde derde landen gelden andere regels.

Chocolade

Dillen noemt als voorbeeld Belgische bedrijven die chocolade verkopen aan het Verenigd Koninkrijk. Zij verschepen maar een halve container naar de overkant van het Kanaal, maar moeten nu wel alle papieren in orde brengen. Dillen kan zich voorstellen dat daar nu lichte paniek ontstaat. 29 maart zal niet alle handel direct stilvallen, maar de nodige controles zullen leiden tot langzamere leveringen. Dat kan betekenen dat goederen opgeslagen moeten worden in loodsen en dat brengt weer extra kosten met zich mee.

Om een idee te geven van de omvang van deze controles: per dag komen er gemiddeld 800 containers binnen uit het VK die de douane inspecteert. Op drukke dagen kan dit zelfs oplopen tot 2500 containers. In de Antwerpse haven zijn de Engelsen de tweede belangrijkste handelspartner na de Verenigde Staten.

Informatiesessies

Dit alles heeft grote impact op de werking van de haven. Er zullen wachtrijen ontstaan, maar dat is niet het grootste probleem, denkt de brexit-specialist: er zijn parkeerplaatsen genoeg. Lastiger wordt het wanneer het gaat om producten waar tijdsdruk achter zit, zoals vers- en zuivelproducten.

Het is hallucinant dat sommige bedrijven nu pas beginnen met voorbereidingen, vindt Dillen. “Ze hadden niet door hoe dringend het was.” Om die reden organiseert de Antwerpse haven nu ook informatiesessies.