De Kamer van Koophandel (KvK) heeft een Big Brother Award in de wacht gesleept. Die prijs voor de grootste privacyschenders kreeg de KvK omdat het persoonsgegevens van zzp’ers doorverkoopt aan adverteerders. Van het publiek stemde 39 procent voor de Kamer van Koophandel.

“Mensen vinden het supervervelend dat als ze een bedrijfje hebben geregistreerd, ze in de weken erna helemaal worden platgebeld”, zegt directeur Hans de Zwart van Bits of Freedom.

Vorig jaar meldde de NOS dat persoonsgegevens die zzp’ers verplicht afstaan aan de Kamer van Koophandel uiteindelijk worden gebruikt voor advertenties op Facebook. De gegevens worden doorverkocht aan advertentiebedrijven, die de gegevens op hun beurt uploaden naar het sociale netwerk.

In een reactie zegt de Kamer van Koophandel niet blij te zijn met de prijs, maar de klachten van ondernemers te begrijpen. “Wij zijn wettelijk verplicht om aan iedereen data te verstrekken die daarom vraagt, zonder dat ondernemers hier eerst toestemming voor hoeven te geven”, aldus de organisatie in een schriftelijke reactie.

Verkoop van bulklijsten

“Ze hebben inderdaad niet de keus of het handelsregister openbaar moet zijn, maar wel in wat ze aanleveren”, zeg De Zwart van Bits of Freedom. “Ze kiezen ervoor om bulklijsten van gegevens van bedrijven te verkopen.” Die bulklijsten worden vervolgens gebruikt om zzp’ers te bestoken met aanbiedingen voor bijvoorbeeld energie, maar dus ook voor Facebook-advertenties.

Volgens de Kamer van Koophandel dient die bulklijst-feature ook voor overheden en banken. “Die willen dat soort informatie geautomatiseerd kunnen opvragen”, aldus een woordvoerder van de KvK. “Maar die gegevens mogen vervolgens niet zomaar voor marketing worden gebruikt.”

Overigens neemt de Kamer van Koophandel maatregelen: de instantie is van plan om telefoonnummers van zzp’ers niet meer geautomatiseerd vrij te geven. Bits of Freedom noemt dat een goed begin.

Ook Facebook en de Belastingdienst waren genomineerd voor de Big Brother Award. De Belastingdienst was genomineerd omdat het zelfstandigen dwingt om hun burgerservicenummer te gebruiken als btw-nummer. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft geoordeeld dat de Belastingdienst daarmee moet stoppen. Facebook was genomineerd vanwege het Cambridge Analytica-schandaal.

‘Fraude bestrijden’

De expertprijs, die door een jury is uitgereikt, ging naar minister van Volksgezondheid De Jonge. Hij werd genomineerd vanwege een wetsvoorstel dat fraude in de zorg zou moeten bestrijden, maar critici vrezen dat de wet slecht uitpakt voor het medisch beroepsgeheim. Er zou te veel medisch gevoelige informatie worden uitgewisseld om de fraude te voorkomen.

Minister De Jonge laat in een reactie weten dat fraude met zorggeld de samenleving jaarlijks miljoenen euro’s kost. Daarom moeten volgens hem toezichthouders, opsporingsdiensten en handhavende partijen hun kennis beter kunnen delen. “Maar dat betekent niet dat het medisch beroepsgeheim doorbroken wordt.”

De Jonge zegt dat wordt vastgelegd dat er met geanonimiseerde gegevens gewerkt moet worden, tenzij de patiënt zelf toestemming geeft om zijn gegevens te gebruiken.