Scholieren en studenten mijden de pabo om het salaris, het carrièreperspectief en het imago van leraren. De Tweede Kamer bespreekt vandaag in een speciaal overleg over het lerarentekort die uitkomst van een onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Jongeren geven aan dat ze bijvoorbeeld weinig mogelijkheden zien om door te groeien in het onderwijs. “Ze hebben een vrij statisch beeld van een leraar”, vertelt onderzoeker Mirjam Bahlmann van studieplatform Qompas, dat het onderzoek uitvoerde. “Veel scholieren en studenten weten niet dat je ook directeur kan worden, of ict-coördinator. Er kan op dat vlak dus nog wat verbeterd worden.”

In het onderzoek werd aan havisten, vwo’ers en mbo’ers gevraagd of zij van plan zijn om voor een lerarenopleiding te kiezen. Bijna 200.000 leerlingen is gevraagd de enquête in te vullen, ruim 18.000 deden dit ook daadwerkelijk.

Ook zijn het salaris en de werkdruk belangrijke redenen voor jongeren om niet aan een pabo-opleiding te beginnen. Het kabinet heeft de afgelopen jaren wel meer geld uitgetrokken voor leraren (zo’n 270 miljoen euro om het salaris te verhogen), toch geeft de helft van de ondervraagden aan salaris een bezwaar te vinden voor het starten van een pabo-opleiding.

“Daar lopen we elke keer tegenaan”, zegt Liesbeth Verheggen van de Algemene Onderwijsbond in een reactie. “Als scholieren al zeggen dat het salaris te laag is, dan kunnen we onze ogen daar toch niet voor sluiten.” Volgens Verheggen kan het lerarentekort tegen 2025 oplopen tot 10.000 banen. “Dan snap ik niet waarom het kabinet niet de portemonnee zou trekken.”

Baanzekerheid

Bij het al dan niet kiezen voor de pabo speelt ook de eigen ervaring als leerling mee. “Blijkbaar zijn er scholieren en studenten die denken dat zij zelf niet de allerleukste leerling waren om in de klas te hebben”, vertelt Bahlmann. “Of zij vonden hun eigen leraar helemaal niet leuk. Dat zien we sterk terug bij de overweging om leraar in het voortgezet onderwijs te worden.”

Toch zijn er ook jongeren uit het onderzoek die juist wel naar de pabo willen. “Omdat je als leraar iets kunt betekenen voor anderen”, vertelt Bahlmann. “Ze zeggen dat zij zelf trots zouden zijn om te vertellen dat ze leraar in het basisonderwijs zijn.” Ook de baanzekerheid speelt een belangrijke rol bij het kiezen voor de pabo.

Maar hoe maak je de pabo aantrekkelijker? Bahlmann denkt dat het verbreden van de opleiding zou helpen. “Regel bijvoorbeeld een speciaal pabo-traject waarbij je bijvoorbeeld ook jeugdhulpverlener kan worden. We zien in ons onderzoek terug dat dat veel meer jongeren over de streep zou trekken. Pabo’s bieden dit af en toe wel aan, maar het wordt nog niet goed in de markt gezet.”