Kruidvat is in Nederland de grootste winkelketen met 956 vestigingen. Dat blijkt uit de nieuwste telling van marktonderzoeker Locatus. De top 3 van de Top 100 Winkelformules wordt volgemaakt door Albert Heijn (852 filialen) en Jumbo (613 winkels).

Een van de grootste stijgers in de top 100 is DA. Deze drogist kreeg er in een jaar tijd 36 filialen bij. “Voornaamste oorzaak is dat een groot aantal DIO-drogisterijen verder is gegaan onder de vlag van DA. Logisch dus dat DIO in de top 100 ook een vrije val maakt”, zegt Gertjan Slob, directeur onderzoek bij Locatus.

Andere opmerkelijke stijgers in de lijst zijn twee slijterijen van supermarkten: Jumbo Slijterij en Coop Slijterij. Die stegen respectievelijk 21 en 15 plaatsen. “Een op de drie Jumbo-supermarkten heeft nu een slijterij, bij Coop ligt dat percentage nog veel hoger”, aldus Slob. Daar tegenover staat dat Mitra – vorig jaar nog op 100 – nu buiten de top 100 is gevallen.

Nieuw in de hitlijst van winkelketens zijn Rituals (115 winkels) en New York Pizza Delivery (129 filialen).

Opvallende zakker in de lijst is de Wereldwinkel. Die keten had tien jaar geleden nog bijna 400 vestigingen, nu zijn er nog 234 over.

Frans Dolmans, voorzitter van de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels, kent de cijfers. “Bijna een halvering ja”, zegt hij. “Daar hebben we natuurlijk zorg over. Net zoals zoveel winkels hebben wij ook last van webshops. Maar feit is dat veel Fair Trade-artikelen als chocolade, koffie en thee nu in bijna alle supermarkten zijn te krijgen. Daarvoor hoef je niet meer per se naar de Wereldwinkel. Aan de ene kant is dat zuur, maar Fair Trade wordt nu flink breder verkocht. Dat is de andere kant van de zaak.”

Volgens hem moeten de ruim 200 Wereldwinkels zich meer gaan richten op non-food-artikelen als servies, sjaals, lampen en tassen. “En we moeten van ons stoffige imago zien af te komen. Volgens mij is dat feitelijk al gelukt hoor, kijk maar naar de kleurige artikelen die we verkopen. Maar van een imago ben je niet zomaar af.”

Meeste winkelruimte

Kruidvat heeft de meeste winkels, maar Albert Heijn heeft de meeste vierkante meters winkeloppervlakte: bijna 1,1 miljoen. In deze top 100 is Decathlon de grootste stijger: van plek 88 naar 63. Met 51.000 vierkante meter heeft de sportzaak bijna 14.000 vierkante meter meer dan een jaar geleden.

Andere grote stijger is Hudson’s Bay. Vorig jaar debuteerde dit warenhuis in de top 100, nu laat het de 33e plaats noteren met een oppervlakte van 102.000 vierkante meter.

Tiende jaar

Locatus heeft voor de tiende keer deze top 100 samengesteld. In de top 10 van het grootste aantal vestigingen is sinds 2010 veel veranderd. De Rabobank stond in 2010 nog op 1, maar die is uit de top 10 verdwenen doordat veel filialen zijn gesloten. De Rabo staat nu op 16.

Het postkantoor stond in 2010 nog op 4, maar dat bestaat inmiddels niet meer. Een andere grote bank, ABN Amro, is eveneens niet meer in de top 10 te vinden, maar pas op plek 64.